کاردرمانی PDF چاپ نامه الکترونیک

کاردرمانی

تاریخچه كاردرماني  در ایران:

آغاز رشته كاردرماني در ايران به سال 1350 باز مي گردد كه از طرف سازمان بهداشت جهاني متخصصين كاردرماني جهت آموزش كاردرمانگر به ايران مراجعه كردند و به مدت 2 سال در بيمارستان شفا يحياييان به آموزش غير رسمي پرداختند ، تا این که در سال 1352 با تاسيس مدرسه عالي توانبخشي به طور رسمي دانشجو پذيرفته شد .درحال حاضر دانشگاههاي علوم بهزيستي و توانبخشي ، علوم پزشكي اصفهان، علوم پزشكي ايران، علوم پزشكي شهيد بهشتي، ، علوم پزشكي تهران، علوم پزشكي اهواز ، علوم پزشكي تبريز و علوم پزشكي سمنان اقدام به پذيرش اين رشته در سطح كارشناسي، و دانشگاههاي علوم بهزيستي و توانبخشي، علوم پزشكي ايران، علوم پزشكي تهران و علوم پزشكي شهيد بهشتي در سطح كارشناسي ارشد دانشجو مي پذيرند و پذيرش دانشجو در مقطع دكترا از نيمسال دوم سال 1387در دانشگاه علوم بهزيستي و توانبخشي  و دانشكده توانبخشي  دانشگاه علوم پزشكي ايران صورت مي گيرد.

گروه آموزشي کاردمانی دانشکده توانبخشی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان از سال  1387 با هدف  تربيت كاردرمانگران كارآمد  جهت ارتقاي سلامت و بهزيستي افراد جامعه رسما فعالیت خود را آغاز نمود.

تعریف كاردرماني:

کاردرمانی  عبارت است از استفاده درمانی از کارها و فعالیت های روزمره زندگی برای افراد و گروه ها با هدف تسهیل مشارکت  آن ها در نقش های زندگی و موقعیت های  منزل، مدرسه ، محیط کار ، اجتماع. خدمات کاردرمانی با هدف ارتقای سلامت، و بهزیستی ، و برای کسانی که دچار یا در خطر بیماری، ضایعه، اختلال، عارضه، نقص، ناتوانی ، محدودیت فعالیت، یا محدودیت در مشارکت هستند، ارایه می شود. کاردرمانی جنبه های جسمانی، شناختی، روانی-اجتماعی، حسی و دیگر جنبه های عملکرد را در بافتارهای گوناگون و به منظور تسهیل و بهبود شرکت در کارهای روزمره زندگی که سلامت، بهزیستی و کیفیت زندگی را تحت تاثیر قرار می دهد، مورد توجه قرار می دهد.

مهمترین حوزه های ارایه خدمات:

v      بيمارستان ها

v      مراكز خدمات توانبخشي

v      برنامه مداخله بهنگام

v      كلينيك هاي خصوصي

v      مدارس

v      مراكز مراقبت روزانه

v      مراكز بهداشت رواني

v      مراكز جامع توانبخشي

v      درمان مبتني بر منزل

v      مراكز توانبخشي حرفه اي و پيش حرفه اي

v      ادارات، كارخانه ها، و ساير محيط هاي حرفه اي ( توانبخشي  ارگونوميك)

مدل ها و رویکردهای اصلی درمان:

مدل کار انسان

مدل شخص – کار – محیط

مدل یکپارچگی حسی

مدل عصبی رشدی

مدل بوم شناختی عملکرد انسان

مدل پردازش حسی دان

نظریه یادگیری حرکتی

مدل توانبخشی شناختی

مدل بیومکانیک

مدل تحلیل اطلاعات دیداری

مدل کانادایی عملکرد کاری

چه کسانی از خدمات کاردمانی سود می برند؟

افراد دچار محدوديت هاي ناشي از اختلالات نورولو‍ژيك

افراد دچار اختلالات رشدي  ( تاخير در جنبه هاي گوناگون رشد شناختي، حسي-حركتي، اجتماعي ، ارتباطي، و رشد كارهاي روزمره زندگي )

افراد دچار اختلالات و مشكلات رواني-اجتماعي

افراد دچار اختلالات ارتوپدي(بخصوص در اندام فوقاني)

افراد دچار اختلالات حركتي

افراد دچار اختلالات شناختي

افراد دچار ساير ضايعات نظير سوختگي ها ،‌قطع عضو

افراد بهنجار نيازمند اصلاح الگوي استفاده از زمان

افراد دچار ناتواني ها و معلوليت هاي گوناگون

فرايند كاردرماني:

فرايند كاردرماني شامل:

ارجاع ( و غربال گري): كه مي تواند از طريق منابع گوناگون ارجاع شامل اعضاي تيم توانبخشي، پزشك، روانشناس، مشاوران و آموزگاران مدارس وسازمان ها ي مختلف صورت پذيرد.

ارزيابي: شامل تهيه نيمرخ كاري (occupational profile) و سنجش مهارت هاي عملكرد با استفاده از ابزار گوناگون سنجش مشتمل بر مصاحبه، آزمون هاي استاندارد، پرسشنامه، فهرست ( چك ليست) وشرح حال (history) صورت مي گيرد. قابل ذكر است كه ارزيابي كاردرماني فرايندي پوياست كه طي مراحل گوناگون ارايه خدمات صورت مي گيرد.

برقراري رابطه درماني: كه چگونگي آن با توجه به يافته هاي حاصل از ارزيابي اتخاذ مي شود.

هدف گذاري: بر مبناي يافته هاي حاصل از ارزيابي ، دغدغه ها و اولويت هاي مراجع ، و در الگويي همكارانه با خود مراجع صورت مي گيرد. شايان ذكر است اهدافي كه تنظيم مي شود لازم است معنادار(meaningful) ، قابل اندازه گيري (measurable)، قابل دستيابي  (attainable) ، واقع گرايانه (reality oriented) و زمان بندي شده  (time table) باشد؛ در مجموع اهداف به گونه اي تنظيم مي شوند كه خود ملاكي براي اندازه گيري نتيجه باشد.

انتخاب مدل و رويكرد درماني: مدل ها و رويكردهاي مناسب با توجه به اهداف درمان و در جهت تحقق آن انتخاب مي شود.

اجراي درمان : مداخله درماني بسته نياز مراجع و اهداف درمان به صورت انفرادي يا گروهي صورت مي پذيرد.

اندازه گيري نتيجه (outcome measurement) : اندازه گيري نتليج حاصل از مداخله به صورت پويا و در مراحل گوناگون مداخله قابل اجراست. پس از اندازه گيري نتيجه بر اساس پيامد حاصله تصميمات بعدي درباره مراجع با مشورت خود  وي گرفته مي شود.

اصول اصلي مداخلات كاردرماني:

مداخلات كاردرماني در هر حوزه اي كه صورت پذيرد، لازم است كه اصول زير را سرلوحه كار خود قرار داده وبه آن پايبند باشد:

v      مداخلات كاردرماني مبتني بر كار هستند. به عبارتي در مداخلات كاردرماني لازم است كار ( مشتمل بر فعاليت هاي روزمره زندگي، فعاليت هاي وسيله اي روزمره زندگي، تفريح و فعاليت هاي اوقات فراغت، اشتغال، آموزش، استراحت و خواب، بازي و مشاركت احتماعي) يا به عنوان ابزار درمان و يا به عنوان هدف كلي و نهايي درمان در نظر گرفته شود.

v      مداخلات كاردرماني مبتني بر شواهد (evidence based) است. به عبارتي لازم است كاردرمانگر از روش و فنوني استفاده نمايد كه از حمايت پ‍ژوهشي برخوردار باشد.

v      مداخلات كاردرماني مبتني بر بافتار (context) است. يعني لازم است كاردرمانگر جنبه هاي مختلف بافتار محيطي مراجع ( بافتارمادي، بافتار زماني، بافتار فرهنگي، بافتار اجتماعي، بافتار فردي، بافتار معنوي و بافتار مجازي) را ارزيابي و نتايج آن رابه منظر رفع موانع و تسهيل كاركرد در برنامه درماني به كار گيرد.

v      مداخلات كاردرماني مراجع – محور است. به عبارتي  فرايند مداخله كاردرماني در الگويي همكارانه (collaborative) با مراجع صورت مي گيرد و علايق و نيازهاي مراجع در گام به گام آن تاثير گذار است.

v      مداخله  و ارزيابي كاردرماني طي فرايندي پويا صورت مي پذيرد. به عبارتي طي فرايند مداخله سنجش هاي متعددي صورت پذيرفته و در نتيجه آن ممكن است برنامه درماني نيز دستخوش تغيير شود.

انواع مداخلات كاردرماني:

كاردمانگران در فرايند ارايه خدمات از انواع مداخلات زير بهره مي گيرند:

v      استفاده درماني از خود (theraputic use of self) : كاردمانگر از بينش ها، مهارت ها، نگرش ها، قضاوت ها و ادراكات شخصي خود در فرايند استدلال باليني (clinical reasoning)  و مداخلات درماني بهره مي گيرد.

v      استفاده درماني از كارها : كاردرمانگر از حوزه هاي مختلف كار ( شامل فعاليت هاي روزمره زندگي، فعاليت هاي وسيله اي روزمره زندگي، آموزش، فعاليت هاي اوقات فراغت، استراحت، بازي، اشتغال ، و مشاركت اجتماعي) به عنوان درمان بهره مي گيرد.

v      استفاده درماني از فعاليت هاي هدفمند: كاردرمانگر از فعاليت هاي هدفمند به عنوان درمان بهره مي گيرد.

v      روش هاي آماده سازي (preparatory methods) : كاردرمانگر با استفاده از مدل ها و رويكردهاي گوناگون توانبخشي جهت توانمند سازي مراجعين در اجراي فعاليت ها و كارهاي روزمره زندگي بهره مي گيرد.

v      فرايند مشاوره: كاردرمانگر از اين شكل غيرمستقيم مداخله در جهت  ارايه  خدمات بهره مي گيرد.

v      فرايند آموزش: فرايندي كه طي آن دانش و اطلاعات مربوط به فعاليت ها و كارها به مراجع آموزش داده مي شود تا قادر به اجراي آن شود.

v      فرايند وكالت: رابطه بين كار و عملكرد كاري سبب مي شود كه كاردرمانگران نقشي ضروري را در مراقبت اوليه بهداشتي در جهت  دفاع از حقوق  مراجعين براي برخورداري از فرصت اجراي كارهاي روزمره زندگي به عهده بگيرند.

تيم كاردرماني

v      كاردرمانگر (occupational therapist): دانش آموخته كاردرماني در مقاطع كارشناسي و بالاتر

v      دستيار كاردرماني (occupational therapy assisstant) : زير نظر متخصص كاردرماني كار مي كند و برنامه هاي درماني برنامه ريزي شده توسط كاردرمانگر را اجرا مي كند و از مدرك تحصيلي فوق ديپلم برخوردار است.( ارزيابي را تنها زير نظر متخصص كاردرماني انجام مي دهد.) قابل ذكر  است كه در ايران تربيت دستيار كاردرماني در دستور كار آموزش عالي وجود ندارد.

v      كمك كاردرمانگر (occupational therapy aid): امور روزمره وبرنامه هاي مدون كاردرماني را اجرا مي كند ( شامل موارد درماني نمي شود.) نظير: كمك به مراجع براي جابجايي، آماده كردن محيط درمان بر مبناي نظر متخصص كاردرماني، كمك به مراجع در استفاده از فناوري كمكي، ...

انواع نتايج حاصل از مداخلات كاردرماني:

q      عملكرد كاري

q      رضايت مراجع

q      انطباق

q      كفايت نقش

q      سلامت و بهزيستي

q      پيشگيري

q      كيفيت زندگي

 

فرايند كاردرماني

 

حوزه هاي اصلي خدمات كاردرماني

كاردرماني  كودكان(Pediatric Occupational therapy)

كاردرماني در حوزه كودكان از ديدگاهي رشدي برخودار است و فارغ از اين كه كودك از چه تشخيص باليني برخوردار است، جنبه هاي گوناكون رشد وي را اعم از رشد حسي-حركتي، رشد حركتي، رشد شناختي-ادراكي، رشد ارتباطي-اجتماعي و رشد توانمندي هاي هاي فرد در اجراي كارها و فعاليت هاي روزمره زندگي ( مثل لباس پوشيدن، غذا خوردن ، نظافت، مهارت هاي تحصيلي) آماج مداخله قرار مي دهد.

بيشترين مراجعان كاردرماني كودكان شامل افرادي دچار اختلالات رشدي، ژنتيكي و نورولوژيك گوناگون همچون اختلالات فراگير رشد ( اختلالات طيف اوتيسم)، فلج مغزي، نشانگان داون، اختلال نقص توجه همراه با بيش فعالي (ADHD) ، ديستروفي هاي عضلاني، اختلالات يادگيري، فنيل كتونوري (PKU) اختلالات تنظيمي، اختلالات يكپارچگي حسي، تشنج و صرع و ... است.

تشویق به مشارکت در فعالیت های روزمره زندگي و رشد مهارت ها  با استفاده از بازي  قلب خدمات كاردرماني است و یادگیری مهارت ها و رفتارهای جدید در طول فعالیت بخش حیاتی برنامه کاردرمانی با کودکان است .

 

رویکردهای اصلي مداخلات کار درمانی کودکان:

q      رویکردهای رشدی

q      رویکرد یکپارچگی حسی

q      رویکردهای جبرانی و محیطی

q      نظريه يادگيري حركتي

q      رویکرد عصبي-رشدي

q      رویکردهای مرتبط با یادگیری و رفتار

q      رویکردهای پردازش حس

q      رویکردهای شناختی

q      رویکردهای روانی – اجتماعی

 

كاردرمانگران كودكان به مراجعيني در تمام محدوده سني شامل نوزادي، نوپايي، سنين پيش از دبستان و سنين دبستان خدمات ارايه مي دهد.

كاردمانگران كودكان در موقعيت هاي گوناگون از جمله برنامه مداخله بهنگام (early intervention) ، بخش مراقبت هاي ويژه نوزادان، مدارس استثنايي، مدارس عادي ( در ايران انجام نمي شود)، مراكز جامع توانبخشي، كلينيك هاي خصوصي كاردرماني، مراكز نگهداري  فعاليت مي كنند.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

كاردرماني در اختلالات نورولوژيك

كاردرماني در حوزه نورولوژي به اشخاص دچار اختلال عصب شناختي بارز و اشخاص دچار نقص‌هاي كاركردي عصب‌شناختي خدمات ارايه مي‌دهد.

اهداف كاردرماني در اين حوزه طيف وسيعي از قابليت‌ها را با توجه به نيازهاي مراجع در برمي‌گيرد كه از آن جمله مي‌توان به فعاليت‌هاي روزمره زندگي، فعاليت‌هاي آموزشي، شغلي،‌اوقات فراغت، مشاركت اجتماعي، بهبود مهارت‌هاي شناختي، بهبود مهارت‌هاي حركتي، رشد و بهبود مهارت‌هاي ادراكي ـ حركتي و سرانجام بهبود سلامت، بهزيستي و كيفيت زندگي اشاره نمود.

اختلالاتي نظير سكته مغزي، MS، پاركينسون، ضايعات نخاعي، ضربه‌مغزي، دمانس‌هاي عروقي و آلزايمر شايع‌ترين موارد ارجاع براي خدمات كاردرماني را شامل مي‌شود.

 

كاردرمانگران در راستاي ايفاي نقش‌خود در اين حوزه از مدل‌ها و رويكردهاي گوناگوني بهره مي‌گيرند كه رايج‌ترين آن عبارتند از:

-          مدل كار انسان

-          رويكرد درمان چند ـ بافتاري

-          چارچوب مرجع ناتواني شناختي

-          چارچوب مرجع‌زيست ـ مكانيكي

-          مدل يادگيري حركتي

-          مدل عصبي ـ رشدي

-          مدل يكپارچگي و پردازش حسي

-          مدل شخص ـ محيط ـ كار

-          رويكرد رو د

-          رويكرد برانستروم

-

حوزه هاي اصلي ارايه خدمات:

-          صدمات عروق مغزي

-          صدمات تروماي مغزي

-          صدمات پيشرونده سيستم عصبي مركزي

-          مشكلات بلع

-          آسيب‌هاي نخاع

-          ميوپاتي ها و نوروپاتي ها

-          التهاب ها

-          دردهاي راجعه

-          12- تومورها

-          14- عفونت HIV و ايدز

 

 

كاردرماني در اختلالات رواني اجتماعي

اشخاص دچار اختلالات رواني-اجتماعي دچار پسرفت در حوزه هاي گوناگون مهارت ها  مي شوند كه ممكن است پس از بهبودي نسبي يا دائمي نيز باقي بماند. يكي از چالش هاي عمده اين گروه از اختلالات بازگشت به زندگي كارآمد اجتماعي  ، مشاركت اجتماعي و ايفاي نقش هاي زندگي    است.

هدف عمده كاردرماني در اختلالات رواني-اجتماعي عبارت است از بهبود توانايي مشاركت افراد دچار اين اختلالات در موقعيت هاي گوناگون زندگي از جمله محيط خانواده، محله، محيط شغلي، مدرسه، دانشگاه و ...

چه گروه هايي مي توانند از خدمات كاردرماني در حوزه رواني-اجتماعي بهره بگيرند؟

q      اشخاص دچار انواع اسكيزوفرنيا

q      اشخاص دچار اختلالات خلقي ( افسردگي و دو قطبي)

q      اشخاص دچار دمانس

q      اشخاص دچار اختلال سوء مصرف مواد

q      اشخاص دچار اختلالات خوردن

q      اشخاص دچار اختلالات اضطرابي

q      اشخاص دچار اختلالات شخصيت

q      اشخاصي كه به هر دليلي دچار محدوديت در حوزه هاي رواني-اجتماعي هستند.

كاردرمانگري كه در اين حوزه به فعاليت مي پردازد اهداف اختصاصي زير را دنبال مي كند:

-          کیفیت زندگی

-          توانائی تحرک در اجتماع

-          بیان و برطرف نمودن نیازهاي جنسي به شیوه سالم

-          برنامه ريزي و اجراي فعاليت ها ي اوقات فراغت و تفريحي

-          مديريت منزل و امور مربوط به آن

-          بهبود قابليت هاي آموزشي و اجراي فعاليت هاي آموزشي

-          جستجو و بدست آوردن شغل و عملکرد مناسب حرفه ای

-          مديريت زمان

-          بهبود توانایی های کنار آمدن و مداراگری (coping skills) جهت برخورد با موقعيت هاي استرس زا

-          بهبود مهارت هاي شناختي

-          بهبود طرحواره و تصوير  بدني ( body sheme and image)

-          اصلاح و بهبود خودانگاره(self Image)  و  خودپنداره (self concept)

-          بررسي و احياي ارزش ها و علايق

-          ايفاي موثر نقش هاي زندگي ( براي مثال نقش والد، نقش همسر، نقش كارمندو ...)

-          بهبود مهارت هاي اجتماعي و روابط بين فردي

 

مدل های مورد استفاده در کاردرمانی روانی اجتماعی:

v      مدل شخص – کار – محیط

v      مدل كار انسان

v      مدل یکپارچگی حسی

v      مدل بوم شناختی عملکرد انسان

v      مدل پردازش حسی دان

v      مدل توانبخشی شناختی

v      مدل کانادایی عملکرد کاری

v      مدل کژ کاری شناختی

v      رفتار درمانی (مدل رفتاری)

v      گروه درمانی و کار گروهی

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

كاردرماني در اختلالات ارتوپدي

عارضه هاي ارتوپديك مشتمل است بر ضايعات، بيماري ها و يا دفورميتي هاي استخوان ها، مفاصل و ساختارهاي مرتبط ( عضلات، تاندون ها، ليگامان ها، و اعصاب).

هدف كاردرماني در توانبخشي ارتوپديك عبارت است از كمك به مراجع در كسب بيشترين كاركرد در بدن و اندام ها به منظور بازگرداندن توانايي انجام فعاليت هاي روزمره زندگي

در مرحله حاد ، نقش درمانگر عبارت است از كمك به كنترل درد، تورم، التهاب، كمك به مراقبت از ناحيه ضايعه ديده، حفظ راستاي مفصل يا اندام، و بازگرداندن كاركرد ناحيه دچار ضايعه.

كاردرمانگر به مراجع آموزش مي دهد كه چگونه فعاليت ها و تكاليف زندگي روزمره خود را اجرا نمايد، بدون اين كه ناحيه دچار ضايعه تحت فشار قرار گيرد و همانطور كه بهبودي كامل مي شود، بازآموزي الگوهاي حركتي و فعاليت هاي روزمره زندگي در دستور كار قرار مي گيرد.

حوزه هاي اصلي خدمات

v      كاردرماني براي اندام فوقاني

v      كاردرماني به دنبال جراحي اندام فوقاني

v      كاردرماني براي اندام تحتاني

v      كاردرماني به دنبال جراحي اندام تحتاني

v      كاردرماني در كودكان دچار ضايعات ارتوپديك

v      كاردرماني به دنبال جراحي ارتوپديك كودكان

v      كاردرماني در تروماي ارتوپديك

v      كاردرماني در ضايعات شبكه بازويي

v      كاردرماني در شكستگي هاي لگن و استابولوم

v      كاردرماني در افراد دچار قطع عضو

v      كاردرماني در سوختگي ها

مداخلات كاردرماني :

v      حركت درماني

v      فنون تطبيقي جهت ثبات وضيت

v      اصلاح وضعيت خوابيدن

v      فنون دستكاري دستي

v      فنون كشش

v      زمان بندي فعاليت ها

v      مديريت استرس ( همراه با فنون آرام سازي)

v      اصلاح محيط منزل

v      تفريح درماني

v      سنجش، تجويز و آموزش صندلي چرخدار

v      توانبخشي حرفه و بازگشت به شغل

v      ساخت اسپلينت

v      آموزش كاركردي پس از دريافت ارتز و پروتز

v      چارچوب مرجع بیومکانیک

v      چارچوب مرجع رشدی

v      چارچوب مرجع درمان عصبی-رشدی

v      چارچوب مرجع یکپارچگی حسی

v      نظریه یادگیری حرکتی

v      كنترل ادم

v      لغزاندن (gliding) مجزاي تاندون هاي انگشتان

v      تمرين مسدود كردن ‌(blocking)

v      تمرين قرار دادن (placing) و نگه داشتن (holding)

v      تجويز، ساخت و ارايه اسپلينت

v      درمان دستي (manual)

v      آموزش ومشاوره

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

كاردرماني در سالمندان

سالمندان ممكن است به دليل فرايند سالخوردگي يا به دنبال بيماري، آسيب يا ضايعه دچار محدوديت هايي شوند كه موجب اشكال در انجام كارها و فعاليت هاي روزمره زندگي ، از دست رفتن استقلال و فقدان يا كمبود مشاركت آنها در موقعيت هاي گوناگون شود.

هدف عمده كاردرماني در سالمندان عبارت است از حفظ، بازگرداندن و يا بهبود عملكرد و ارتقاي سلامت ، بهزيستي و كيفيت زندگي آن ها.

برخي اهداف اختصاصي كه كاردرمانگر هنگام ارايه خدمات به سالمندان دنبال مي كند شامل موارد زير است:

v      حفظ و افزايش توانايي هاي باقيمانده

v      تطبيق ومناسب سازي محيط زندگي يا اشتغال( به گونه اي كه منجر به كارايي بهتر  شود. )

v      بهبود يا كنار آمدن با مشكلات پردازش و يكپارچگي حسي

v      ارايه راهبردهاي جبراني و ترميمي جهت مشكلات شناختي ( از جمله توجه، حافظه ، حل مسئله)

v      حفظ فعاليت هاي جسماني، ذهني و رواني موجود تا زمان ممكن

v      كاهش استرس سالمند و مراقبين

v      پيش گيري از افتادن (falling) يا زمين خوردن

v      مديريت درد

v      بهبود فعاليت هاي روزمره زندگي

v      مديريت منزل ( خريد، تدارك غذا، مديريت بودجه، پرداخت قبوض، نظافت و ...)

v      بهبود توانايي نقل مكان و جابجايي ( خواه در منزل يا اجتماع)

v      ارزيابي توانايي رانندگي و بهبود آن

v      آموزش برنامه ربزي و اجراي فعاليت هاي اوقات فراغت

راهبردهاي رايج كاردرماني در سالمندان:

q      گروه درماني

q      رويكرد تطبيقي ( تطبيق محيط، تطبيق تكاليف و فعاليت هاي)

q      استفاده از وسايل و تجهيزات كمكي و تطبيقي

q      برنامه هاي آموزشي و در درماني با تاكيد بر رشد مهارت هاي فرد

q      رفتاردرماني

q      مديريت اضطراب و استفاده از فنون آرميدگي

q      آموزش مهارت هاي اجتماعي

q      توانبخشي شناختي

 

كاردرماني علم و هنر زندگي كردن است.

آخرین به روز رسانی در دوشنبه ۲۳ اسفند ۱۳۸۹ ساعت ۰۷:۱۴